Araklı

ARAKLI

Doğu Karadeniz’deki diğer yerlerde olduğu gibi Araklı’nın da tarih öncesi arkeolojik çalışmalarla aydınlatılmış değildir. Ancak binyıllar boyunca Doğu-Batı ticaretinin en canlı güzergahı olan İpek yolunun Karadeniz’e ulaştığı toprakların üzerinde kurulmuş olması ticari değerinin yanında askeri ve jeo-stratejik değerlere sahip olması ilçedeki yerleşimin Trabzon’dan çok sonra olmadığını düşündürtmektedir. Doğu Karadeniz’i Güneyden kuşatan ve savunmasını kolaylaştıran, dağlar Anadolu’ya hükmeden yönetimlerin bölge üzerinde otorite kurmasını, ticari ve sair ilişkilerle bölge kültürünün değiştirilmesini uzun süre engellemiş kendi bildiğince kendine yeterek yaşamayı benimseyen bir insan tipinin oluşmasına neden olmuştur.

Hititler döneminde bölgenin madenlerini işleyen halkı Haliblerden maden alındığı, Asurluların Batı İran’dan gelerek bölgeyle sınırlı ticari ilişkilerde bulundukları bilinmektedir. Bölge ilk sömürgeci ziyaretini M.Ö.750 yıllarında Miletliler vasıtasıyla yaşadı. Ancak bu yıllarda Kafkasya üzerinden başlayan Kimmer akınları sebebiyle sömürgeciler bölge yerleşmeye fırsat bulamadılar. Kimmerler’den sonra İskitler ,Medler ve Persler kısa süreli hakimiyetleri olmuştur.

Trabzon çevresindeki halklardan bunların özelliklerine yaşama biçimlerine yetiştirdikleri karakterlere dair bilgilerden söz eden Ksenefon M.Ö.400 yılında Bayburt-Trabzon yolculuğunda bölgenin yerli halkları olan Kolhlar Makronlarla savaşlarını Anabasis adlı eserinde yazar. Diğer kaynaklarda onaylandığı gibi bölgemiz halkı savaşçı arıcılık meyvecilik ve madencilikle meşgul denizden de faydalanır durumdaydılar. Araklı İlçesi Sürmene İlçesine bağlı bucak iken, 27.02.1953 tarih ve 6068 sayılı Kanunla ilçe olmuştur. Araklı ilçe merkezinde 150 yıllık bir yerleşim yeri olduğu bilinmekte, merkezde ve çevrede daha eski yerleşim ile ilgili gerekli kazıların yapılmamış olması sebebiyle elde mevcut değildir.

Arkeolojik bulguların yokluğuna rağmen uzun süre yerleşim alanı olan kalelerin ve merkez ile çevresindeki diğer yerleşim yerlerinin adları etimolojik (Kelimelerin hangi kökten geldiğini ve ne gibi değişimlere uğradığını incelemek) tetkiki kültürel verilerin kıyaslamasıyla Araklı tarihinin geçmişe dair fikirler ortaya koymamaktadır. 1. Dünya Savaşında Çanakkale Savaşından sonra Osmanlı Genel Kurmayının Çanakkale birliklerini 11. Ordu adıyla işgal etmeleri üzerine bir Rus Tümenin de Karadeniz Kıyı Şeridini işgale başlamasıyla Araklı 1916 da Rus kuvvetlerince işgal edilmiştir. Yaklaşık 22 ay Rus ve ayrılıkçı Ermeni güçlerinin ellerinde kalan Araklı 25 Şubat 1918 de Türk Birliğince kurtarılmıştır.

Sosyal Medyada Paylaşın